الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

303

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

و مشهور آن است كه ، برخى از شهرهاى آن ، از قبيل فرضه و مسقط ، به دست فرنگىها افتاده و اين شهرها را با زور ، از عمانىها گرفته‌اند و خود عمان در حد وسط ميان شهرهاى يمن و فارس و كرمان واقع شده و در آنجا وادى برهوت است كه ارواح دوزخيان را در عالم برزخ در آن محل شكنجه مىدهند و وادى برهوت نزديك به صحراها و دشت‌هاى عمان است . عمانىها پيشوا و امام معروفى دارند و من در تشرف به اوّلين سفر حج خود از حج‌هايى كه موفق شده‌ام ، امام ايشان را ملاقات كردم و سوگند به جان خودم ، هرگاه عمان هم به دست فرنگيان بيفتد ، بهتر از حال حاضرش خواهد بود . بارى ضبطى را كه براى عمانى متذكر شديم مشهور و داير بر السنه علما بوده و طبق همين ضبط هم در كتاب‌هاى فقهاء آمده است و يكى از فضلا ، عمان را به ضم عين و تخفيف ميم ضبط كرده است ليكن اين ضبط از صحت دور است و غريب‌تر آن است كه ، حرف « فا » را به جاى « نون » به كار ببرد و بگويد ، « عمافى » و در بعضى از نسخه‌هاى خلاصه علامه آمده كه كلمه عمان را « عماف » خوانده است ليكن به خط شهيد ثانى به طرز مشهور ضبط شده است . و حذاء ، به فتح حاء و تشديد ذال منسوب به كسى است كه كارش كفش‌سازى يا كفش‌فروشى باشد . يكى از شاگردان شيخ على كركى در رساله‌اى كه ، درباره شرح حال مشايخ تأليف كرده مىنويسد : و از ايشان است ، حسن بن ابى عقيل مؤلف آثار پسنديده از آن جمله ، المستمسك و او از پيشينيان اصحاب اماميه است . 116 - ملا حسن بن عبد الرزاق بن على بن حسين لاهيجى وى ، اصلا از مردم گيلان است و در قم به دنيا آمده و همان‌جا مىزيسته و فاضلى عالم و حكيمى صوفىمنش و از معاصران است .